Hartza

__Pirinioetako hartza (Iñaki G.)__
Pirinioetako hartza, Pirinio mendietan bizi den ugaztun bat da. Animali hau, munduan dauden beste hartz guztiekin konparatuz, txikienetariko bat da. Ahotik buztanera 1,7-2 metrokoa izan daiteke eta 80 eta 250 bitarteko kilokoa pisua begiratuz gero. Gorputz osoa ile luze eta marroiez estalita dauka eta ekainean, 30-50 egunez, ile guzti hori aldatzen dute. Pirinioetako hartza orojalea da, eta jende askoren ustearen kontra, neurri handi batean belarjalea. Bere elikagaien hiru laurden, belarrak, fruituak eta beste landareak dira eta beste laurdena, beste animali batzuen haragia. Neguari aurre egiteko hartzak arnas sistema berezia du. Udazkenean zehar, urruz jan eta ahalik eta koipe erreserba handienak bildu. Ondoren, neguan zehar hauei esker biziko da. Honela, negu gorria iristerako, zeharo gizendutako hartza hartzuloan (hartzaren kobazulo berezia) sartuko eta energia gutxiena gastatuz lozorroan egongo da jan eta edan gabe, bere bihotz taupadak eta baita arnas erritmoa motelduta. Eta honelaxe egon daiteke pare bat hilabetez udaberria iritsi bitartez. Bizilekuari dagokionez, gizakiaren presiotik ihesi, mendiko bazter ezkutatuetan, eta gizakiari iristea kostatzen zaien leku zailetan bizi da Pirinioetako hartza. (noski, Pirinioetan bizi da eta hortik dator bere izena). Gaur eguneko hartzaren egoera hil ala bizikoa da Pirinioetan. Azkenak Biarnon eta Aragoien bizi dira. Hartzaren populazioaren iraupenak sekulako garrantzia du, eta, horretarako, ezinbestekoa da habitata mantentzea.Prest ote dago jendea horretarako? Ez, noski, euren kalterako baldin bada (edo euren kalterako dela uste badute ere).Azken urteotan, Pirinioetako hartzari gehien kaltetu dion faktorea legez kanpoko ehiza izan da, eta zoritxarrez, azken aleak hil arte jarraitu du. -Pirinioetako hartza. [|www.euskaraz.net]. Donostia. -Elosegi Irurtia, M. 2005. Pirinioetako HARTZA. [|www.euskonew&media.com]
 * -Ezaugarri fisikoak**
 * -Elikadura**
 * -Hibernatzeko ahalmena**
 * -Habitata**
 * -Egoera**
 * -Bibliografia**