zizarea

Zizarea ornogabeko animaliak dira, zilindro-formakoak eta luzeak. Txikiak eta beratzak dira, ezagunena lur zizarea da. Haien gorputza bi zatitan banatuta dago: gorputz-enborra eta tronpa atzeragarria, barrutik, barrunbe zelomatikoaren bidez, elkarrekin komunikatuak; beraz, gorputz-pareten barruko aldetik erantsirik dauden organoez gain, ezin aurki daiteke isuri zelomatikoa baino. Bestalde, gorputz osoaren tamaina milimetro gutxitik 30 cm-rainokoa izan daiteke. Tronparen muturrean, espezieen arabera, itxura aldakorreko garroak dituzte eta egitura hauen erdian ahoa dago. Animaliaren aurreko aldea ahoa duelako bereizten bada ere, uzkia ez dago atzeko aldean, logikaz besterik pentsa daitekeen arren: digestio-aparatua atzeko muturreraino iritsi arren, tronpa eta enborraren arteko punturaino zabalduta dago, norabide baten hodia bestearekin biribilkatuta dagoelarik. Non bizi diren:  Itsastarrak direla ez ezik, haien habitata ezagutzeko, bentikoak direla ere (hau da, bentosean edo hondoko substratuan bizitzeko joera dutela ere) esan behar dugu eta substratu hori, espezieen arabera, harrizkoa nahiz lokatz edo hondarrezkoa izan daiteke. Bestalde, bai garroek eta bai digestio-aparatuaren luzerak, elikadura-motari buruz zerbait esaten digute; detritiboroak direla, hain zuzen ere. Zizare hauen bizimoduaren ikuspegi honetan ere dibertsifikazio pixka bat badago: batzuek, garroei esker, ura iragazten dute nolabait, eta besteek, lurrean ezkutatzeko galeriak egiten dituzten bitartean, substratu osoa irensten dute; nolanahi ere elikagaien benetako sailkapena, digestio-aparatuak ezartzen du. Ugalketarako ere, mekanismo desberdinak deskribatu dira, baina arruntena sexu banatuak egotea da (dioikoak dira) eta ernalketa sexu bakoitzak uretan libre utzi dituen gametoak lotuta gertatzea (kanpoko ernalketa). Hauen garapenaren larba-fasea, itsasoan bizi diren animalia gehienetan bezala, planktonikoa da, hau da, substratuan bizi beharrean, aske egiten dute igeri. ea
 *  ||
 *  ||