Berotegi+efektua

BEROTEGI EFEKTUA (mirentxu muguerza)

Zer da?:Atmosferaren beroketa naturala, lurrazalak eguzkiaren izpiak jaso ondoren, isladatzen duen beroaren absorketaren ondorioz amaten dena.

Sortzen duten gasak: Zergaitik egiten du horrenbesteko beroa lurrean berotegietan berogailurik ez badago? Ateratzen den baino energia gehiago sartzen delako.Eguzki izpiek kristal edo plastikozko horma zeharkatu eta ez dira kanpora itzultzen. Barruan geratzen dira, lurra berotzen. Antzeko zerbait gertatzen da Lurrean. Eguzki izpiek atmosferaren gasen kontra jotzen dute. Gas horiek berotegiko kristal edo plastikozko hormen eginkizuna betetzen dute eta eguzki izpiak barruan geratzen dira gu berotuz. Hori gertatuko ez balitz, Lurreko temperatura 18ºC zero azpikoa izango zen. Berotegi efektua fenomeno naturala da, eta beharrezkoa bizitzarako. Atmosferako gasek astiro-astiro itzultzen dute eguzki energia eta horrela, temperatura ez da jeisten. Azken mende honetan berotegie efektua eragiten duten zenbait gasek ugaldu egin dira hizakien jarduera dela eta. Arazoa XX. mendean hasi zen. Azken urteetan arazoa asko larritu da prozesu industrialengaitik. Berotegi efektua beharrezkoa zen Lurreko bizitzarako, baina zientzialari askok adierazi duten bezala, orain bera da Lurraren berote orokorraren eta klima aldaketaren eragilea.

Kiotoko protokoloa: Zer da?:Herrialde askok zinatutako hitzarmena berotegi efektua murrizteko asmoarekin. Helburua: Kiotoko protokoloaren helburu nagusiaberotegi efektua eragiren duten gasak 2008tik 2012ra bitartean %5,2 murriztea zen, gas horiek 1990ean zuten isurtze-maila erreferentziatzat hartuta. Herrialde askok egin zuten bat protokoloarekin, eta ondorengo urteetan berresteko kompromisoa hartu zuten. Industrializatutako herrialde handiak berrespena atzeratzen hasi zieren, isurketak neurri horretan murriteak industriei gastu handiak egitea eskatzen ziela eta euren garapena arriskuan jartzen zuela argudiatuz.Hala ere, pixkanaka-pixkanaka, herrialde handiek hitzarmena berretsi zuten edo horretarako konpromiso sendoa hartu zuten. Herrialde industrializatutako protokoloa berresteak onar zezaten, neurri handi batean aldatu behar izan zen edukia. Arau hausllentzako zigorrak ezabatu ziren eta batik bat, gasen isurketa murrizteko %5,2ko portzentaia nabarmen jaitsi zen, %1,8ra ahin zuzen. Horri esker, Japoniak, Kanadak, Errusiak eta Astraliak hitzarmena berretsi zuten. Kontuan hartu behar da berotegi efektua eragiten duen gas isurketen ia %25 herrialde horietan ematen direla.