Saturno

__GASEZKO PLANETA ERRELDITARIKO BAT: "SATURNUS"__

·                 **__EZAUGARRIAK:__**


 * -** **KOKAPENA:**


 * Eguzkitikako seigarren**
 * planeta da saturno,**
 * eta bigarrena tamainatik (jupiterren atzetik).**


 * - ITXURA FISIKOA:**


 * Eguzki-sistemako planeta disdiratsuena da eta eraztunik ikusgarrienak ditu ,bere kolore nagusienak horia,laranja,gorria eta batzutan marroia izaten dira,tenperatura altuena rzin da jakin eta normaleena 143K izaten da. Bere translazio-aldia 29,46 urtekoa da eta biraketa-aldia 10 ordu eta 32 minutukoa izaten da. Biraketa-abiadura azkarraren ondorioz, planeta itxura zapala dauka eta ikusten den bezala bere poloetatik zapalduta dago. Saturnoren bolumena 740 aldiz lurra hartu dezake hau da; saturno 740 lurra hartu dezake momentu berean. Eta bere masa lurrarena halako 95 aldiz handiagoa da.**


 * - GASEZKO PLANETA ERRALDOIA:**


 * Jupiter, __Saturnus__, Uranus eta Neptunusi gasezko erradoi deitzen zaie eguzki-sistemako beste planetekin alderatuta izugarri handiak direlako eta ez dutelako azal gotorrik hau da; azal finkorik ez dutelako. Kanpotik erdigunera dena gas dira. Planeta horien nukleoa metal modual portatzen den hidrogeno likidoz osatua dagoela uste da. Planeta hauek eraztun , satelite eta atmosfera konplexua dute.**


 * - ERAZTUNAK:**


 * Saturnoren ezaugarri nagusiena bere eraztuna handiak dira. Eraztun hauek konposatuak daude ur-izoztutako partikula askorekin. Partikula hauek hauts-partikula mikroskopikoak izatetik, metro gutxiko rokak izatera hailegatu daiteke.**
 * 2006ko Irailaren 19an NASAK jakinarazi zuen beste eraztun berri bat aurkitu zela, hau Cassini espazio-ontziak eguzkiaren eskutatzean aurkitu zuen.**


 * - SATELITEAK:**


 * Saturnok gutxi-gora behera 30 satelite ditu. Saturnok duen satelite handienetariko bat Titán da eta 1655.urtean Christian Hygnes astronomoak aurkitu zuen. Eta eguzki-sistemako atmosfera garrantzitsuenetariko bat dauka.**

· **__OSAGAI NAGUSIZ OSATUA:__**


 * Saturnoko atmosferaren osagai nagusiena hidrogenoa da (%85). Horretaz gain, helio, amoniako, metano , etano ...eta konposatu organiko gehiago ditu hau da; bizia duten elementuetan ageri diren konposatuak ditu.**

· **__GALILEO GALILEI:__**


 * Galileo Galilei saturno aurkitu zuen. 1610. urtean izan zen baina teleskopioak ez zirenez oso onak momentu hoietan, berak pentsatzen zuen saturno ilargi handiak zirela.**

· **__SATURNO IZENAREN JATORRIA:__**


 * Saturnoren izena jainko erromater batez etortzen da. Kokapen orbitalarengatik, jupiterretik urrun hain zuzen here, erromatarrek jupiterren aitaren izena jarri zioten: "Saturnus". Erromatar motologian Saturnus eta antzinalo Titán greziako Cronos, berdinak ziren. Eta denboraren jainkoa esan nahi zuen.Merkurio, Artizarra, Martitz, Jupiter eta Saturno izar erranteak dira eta denboraldi esberdinetan orbitatzen dute lurraren inguuan. Bost planeetatik,Saturno mantxena da eta hogei eta hamar (29,457) urte kostatzen zaio orbita osatzea, ia-ia Jupiterren hirukoitza (11,862) kostatzen zaio Jupiterri orbita osatzea eta.Eta Merkurio, Artizarra eta Martitz esberdintasuna handiagoa da. Saturno esanguratsua zen oso motela zelako. Jupiter Zeus izango balitz, Saturno Cronos izan behar zen, aita zaharra, poliki-poliki ibiltzen zena izarren inguruan.**

· **__SATURNOREN BITXIKERIA:__**


 * Eguzki-sistemako, ura baino dentsitate txikiena daukan planeta da (0,69g/cm) hain zuzen ere. Saturnoren dimentsioak dituen ontzi bat existituko balitz eta ura sartuko bagenu, Saturno ur gainean geldituko zen.**

=__Saturno eguzki sisteman kokatuta__=


 * __BIBLIOGRAFIA:__**