Eguzkia

Eguzkia Aurkibidea: -Ezaugarriak · Fisikoak Azalera Diametroa Bolumena Forma Masa Dentsitatea Argitasuna(Ls) Azaleko grabitatea · Tenperatura Zergatik da hain beroa eguzkia ? Barnealdean Kanpoaldean · Osaera Nukleoa: Eremu Erradiaktiboa Eremu Konbektiboa Fotosfera Kromosfera Fotosferaren osaera Hidrogenoa Helioa Oxigenoa Karbonoa Burdina Neoia Nitrogenoa Silizioa Magnesioa Sufrea · Orbitalak Esne-bide erdirainoko distantzia Periodoa Abiadura · Errotazioa Errotazio periodoa ekuatorean Errotazio abiadura ekuatorean Eguzkia __Eguzkiak 10.000 milioi urteko bizialdia du eta duela 5.000 milioi urte sortu zen, beraz bere biziaren erdialdean dago. Eguzkia hidrogenoz eta helioz osatutako gas bola handia da. Eguzkia esne-bide galaxian dago, Orion besoan, eguzkia eguzki sistemaren erdialdean dago kokatua, eguzkia Esne-bide galaxiaren erdirainoko distantzia 25.000–28.000 argi-urtekoa da. Eguzkia oso garrantzitsua da gurentzako zeren gugandik oso hurbil dago eta da gure energi iturri nagusia da, zeren lurra planetan bizitzen diren izaki bizidun autotrofoek, fotosintesiaren bidez, argi-izpien bitartez bidaltzen digun energia ekoizten baitute.__ - Ezaugarriak: · Fisikoak: Azalera: __6.09x10 ber 12 kilometro karratuetan eta eguzkiaren azalera 11900 aldiz lurraren azalera.__ Diametroa: __1.392x1.000.000 kilometro da eguzkiaren diametroa hau da 1.392.500 kilometro eta 109 aldiz lurraren diametroa.__ Bolumena: __1.41x10 ber 18 kilometro kubiko da eta eguzkiaren bolumena 1.300.000 aldiz lurraren bolumena da, hau esan nahi du lurra planeta teniseko pilota bat bezala izango bazen, eguzkia etxe baten tamaina izango zuen.__ Forma: __Eguzkia esfera ia perfektua da, bere obaltasuna 9 milioiren delarik.__ Masa: __1.9891x10 ber 30 kilogramo dira eta beraz 332950 aldiz lurraren pisua.__ Dentsitatea: __1.408 gramo/zentimetro kubiko.__ Argitasuna(Ls): __3.827x10 ber 26 J s ber -1.__ Grabitatea azalean: __273.95 m s ber -2.__ · Tenperatura: Zergatik da hain beroa eguzkia ?: __Eguzkia oso beroa zeren hidrogeno leherketa nuklear baten antzeko gauza egiten du energia lortzeko, mugatua baina etengabea den leherketa hau 400 milioi tona hidrogeno helio bihurtzen ditu segunduero; baina gaur egun oraindik eguzkian lau aldiz gehiago dago hidrogenoa helio baino, kalkulatzen da eguzkiari oraindik 5.000–10.000 urte iraungo duela.__ Barnealdean: __Eguzkiaren barnealdeko tenperatura kanpoaldekoa baino askoz beroago dago, eguzkiaren barnealdeko tenperatura 15 milioi gradu zentigradukoa da, formula hau da; 13.6x1.000.000 K__ Kanpoaldean: __Kanpoaldean dagoen tenperatura barnealdekoarekin konparatua `` hotza ´´ da 6.000 gradukoa, hau da 5780 K. Kanpoaldean dagoen tenperatura lurra planetan dauden gauza guztiak lurrundu dezake, eguzkiaren azalean irtenune asko daude eta ere bai daude eguzki-beltzune asko, irtenune horietatik lurrun asko ateratzen da.__ ·Osaera: Nukleoa: __Erradioaren 139.000 km hartzen ditu, guztiaren 1/5, dentsitatea 150 gramo/ zentimetro kubiko da (uraren dentsitatea baino 150 aldiz gehiago). Eguzkia hidrogeno leherketa nuklear antzeko horretan beste elementu batzuk ere parte hartzen dute katalizatzaile bezala, masa galera bat dago eta Einsteinen formularen bidez energia bihurtzen da eta `` Bethe edo karbonoaren zikloa ´´ bezala ezagutzen da. Eguzkiaren energiaren %99 protoi-protoi ziklotik dator. Nukleoan ekoizten den energia hurrengo geruza guztiak zeharkatu behar ditu espaziora heltzeko.__ Eremu Erradiaktiboa: __Erradioaren 0.2 eta 0.7 artean kokatua dago bigarren eremu hau, materia oso beroa eta dentsoaz osatua dago eta erradiazio termiko bidez nukleoko beroa kanporantz zabaltzen du, beroa hidrogeno eta helio ioiek fotoiak igortzearen bidez hedatzen da.__ Eremu konbektiboa: __Erradioaren 0.7tik azaleraino Eguzkia ez da behar beste dentsoa energia erradioaren bidez transmititzeko, fotoiak xurgatuak dira eta materiaren tenperatura handitu egiten da, materia bero hori arinagoa denez igo egiten da kanporantz hedatuz eta goian dagoenean hozten da eta jaisten da, prozesua jarraituz.__ Fotosfera: __Argi-izpi ikusgaiak igotzen diren eremua da, bertako tenperatura 6000 K-koa da, partikulen dentsitatea10 ber 23/metro kubikokoa (itsaso-mailanLurreko atmosferaren %1 beste)__ Kromosfera: __Fotosferaren gainetik 10.000 km hedatzen den eremua da eta hau aurreko baino askoz gardenagoa da, ezin da zuzenean ikusi fotosferaren argitasunarengatik, baina eguzki-eklipsetan ikusi daiteke Kromosfera eta bere kolore gorriak.__ Fotosferaren osaera: Hidrogenoa (H): __73,46%__ Helioa: __24,85%__ Oxigenoa (O): __0,77%__ Karbonoa (C): __0,29%__ Burdina (Fe): __0,16%__ Neoia: __0,12%__ Nitrogenoa (N): __0,09%__ Silizioa (Si): __0,07%__ Magnesioa (Mg): __0,05%__ Sufrea: __0,04%__ · Orbitalak Esne-bide erdirainoko distantzia: __26.000 argi-urte.__ Periodoa: __226.000.000 urte.__ Abidura: __217 km/s.__ · Errotazioa: Errotazio periodoa ekuatorean: __25,3800 egun (25 egun 9 h 7 min 12+8 s)__ Errotazio abiadura ekuatorean:__ 7174,21 km/h.