Hondamendi+naturalak

Lurrikarak eta sumendiak
__**Lurrikarak:**__ //Definizioa:// Lurrazpiko puntu batean bat-batean lurbarneko energia askatzen denean, lurrazalaren gainazalean nabaritzen den mugimendua edo dardara da. //Zergatik nabarmentzen ditugu lurrikarak?// Lurrikarak uhin sismiko ezberdinek sortzen dituzte eta uhin hauek lurrazpiko energiaren ondorioz sortzen dira. Energia askatzen den lurrazpiko puntua, sorgune sismikoa alegia, hipozentroa deitzen da. Puntu honetatik bertikalki gainazaleko puntura berriz, epizentroa deritzo. Huin hauek sismografoek jasotzen dituzte sismogramitan, hau da, sismografoek irukikazen dituzten uhib sismikoen erregistro grafikoetan. Dena den, guk nabaritzen dugun mugimenduaren arduradunak gainazaleko uhinak dura(L eta R). //Nola neurtu?// Lurrikaren magnitudea, hipozentroan bat-batean askatzen den energia kantitatea Richterren eskalaren bidez neurtzen da eta intentsitatea, lurrikarak reagiten duen suntsipen maila, Mercalliren eskala aldatuaren bidez. -Richter eskala, eskala erekia da eta graduekin neurtzen da. 2 gradu da gizakiak antzematen duen dardar sismikorik txikiena, eta 8,9 gradukoak izan dira orain arte gertatu diren handienak. -Mercalliren eskala aldatua berriz, eskala itxia da eta gertatutako suntsipenak zenbaki erromatarrekin neurtzen da. I, II, III, IV, V, VI, VII, VIII, IX, X, XI eta XII arte dago. Lehenengoetan etxe barruko altzariak mugitu besterik ez da getatzen, hurrengoetan, etxeetan arraldurak agertu, etxe ahulak erori eta pertsonak lurrera eror daitezke, eta azkenekoetan, etxe gehienak erortzen dira eta ia dena suntsitsen da. //non gertatzen dira lurrikarak?// Lurrikarak aktibo azaltzen diren zonaldeak Mediterraneo inguru osoa, Afrikako hego-ekialdea, daukaso eta Asiako hogoaldea, Xaponia, Indonesia, Amerika mendebaldeko osoa, itsaso Barearen iparraldean, Ozeano Athlantikoa iparraldetik higoaldera erditik zeharkatzen duen lerroa eta itsaso gorria eta indikoa zeharkatzen duen lerroa etsaso Atlantiko eta Barera deua. Aipatutako toki guztietan azaleko lurrikarak gertatzen dira baina sakoneko lurrikarak aldiz, haiek guztietan Afrikako hego-ekialdean, kaukaso eta Asiako hegoaldean, Ipar Amerikan eta Ozeano eta itsasoetan izan ezik. //lurrikaren arriskua?// //Definizioa:// Lurbarneko magmak danporatzeko erabiltzen dituen zuloak dira. //Deskribapena eta kaurtikaldiak:// Sumendi batek jaurtikal di batean laba kanportasen du. Magma temperatura eta presio altuen eta hezetasunaren eraginez funditutako harrien masa likatsua da, bolkan fokoan eratzen dena. Magma gas, likido eta solido egoeran egon daiteke. Solido egoeran dagoenean, piroplastoa deitzen zaio eta tamaina ezberdinekoak ezan daitezke. Magmak beharrezko presio eta temperatura hartzean, tximiniatik gora egin ahal izateko, eta kraterretik kanpora ateratzen denean, jada laba deitzen da. Hau da jaurtikaldia edo erupzio disten duguna.
 * Sarrera:**Fenomeno natural arriskutsuak dira. Fenomeno natural asko daude baina nik lurrikaretaz eta sumendietaz hitz egin behar dizuet.
 * __Sumendiak:__**