Marie+Curie

=__MARIE CURIE__=

Varsovian jaio zen ( Azaroaren 7, 1867), Marie sklodowska deitzen zen. Bere gurasoak irakasleak ziren: bere aita matematika eta fisikazkoa eta bere ama musikazkoa. Oso gaztea zenetik Curie irakurtzen gustatzen zitzaion eta hamabost urterekin graduatu zen. Ezin izan zuen unibertsitatera joan emakumeentzat debekatua zegoelako baina klase klandestinoetara joaten zen, "Universidad volante deitzen zen".

1891ean Marie Parisera joan zen, Sorbonean kimika eta fisika ikastera. Oso ikasle ona zen, asko ikastenzuen eta Sorbonean klase ematen lehenengo emakumea izan zen.

1893an Curie fiskan lizentzeatu zen eta bere klasean hoberan izan zen. 1894an matematika lizentziatzen da eta bere senarra, Pierre Curie, ezagutzen du. Senar-emazte izan ziren Pierre hamaika urte geroago hil zen arte. Urte berean, 1895, X izpiak asmatu ziren eta 1896an erradioaktibitate naturala. Zientzialariaren tesi doktorala asken gai honetan zentratu da.

Marie Curien eta bere senarra material erradiaktiboak ikertu zituzten, urania bate ere, pechblenda forman. Pechbelendatik irten zen uranioa pechblenda bera baino erradioaktiboagoa zen. Bi zientzialariek suposatu zuten pechblendak beste elementu uranioa baino erradiaktiboa zuela bere barnean. Honetaz aparte, teoria erradioaktibiatatea sotu ahal zuela aurkitu zuten. Urteetan zehar, pechblenda lantzen jarraitu zuten eta beste bi elenaentu aislatu zituzten, polonioa (1898) eta radioa.

1902an aurkikuntza berria erakutsi zuten eta famtuak bihurtu ziren. Marie eta Pierre atseginez aurkeztu zuten aurkeztu zuten aurkikuntza berria patenterik gabe. Jendeak eskertu zuen patenterik gabe erakustea bere egoera ekonomikia ona ez zelako eta ez zuten dirurik jaso erakusteagatik.

1903an Pierre Curie, Henri Becquerel eta Marie Curie Fisikako Nobel Zaria jaso zuten elementu erradiaktiboekin egindako ikerketa zientifikoaei esker. Marie lehenengo emakumea izan zen zari hau lortzen eta hamabost mila dolar jaso zituen baita ere. Hilabete batzuk geroago Marieren senarra katedra bat lortu zuen, Sorbonako unibertsitatean klase emateko. 1906an Pierre hil egiten da eta Marie bere lekua bete zuen Sobornako unibertsitatean. Lehenengo emakume irakaslea izan zen unibertsitatea sotu zenetik, 650 urtean.

1910ean radioko gramo puru bat lortu ahal zela frogatu zuen. Hurrengo urtean Kimikako Nobel Zaria eman zioten radio eta polonioaren aurkikuntzari eta radioaren aislamenduari esker. Orain ere ez zuen radioaren aislamendua patentatu zientzialari guztiek aztertzeko. Marie bi Nobel Zaria ezberdina lortzen lehenengo pertsona izan zen. Hemendik aurrera, Marie lan egin zuen radio elementuan laboratorio batean bere abizena zuena, Curie.

Uztailaren 4an, 1934, Marie Curie Salanchesen hil zen leucemia dela eta. Segurazki, leucemia izan zuen hainbeste urte erradiaktibitatearekin lan egiteagatik.

1995ean Marie Curieren gorpua Pariseko panteonera eraman zuten, han luperatzen zen lehenengo emakumea bihurtuz.