Bitaminak

**BITAMINAK**

 * KOIPEAN DISOLBAGARRIAK:**


 * A: A bitamina...**
 * Hezurren hazkuntza eta hazierarentzat ezinbestekoa da.
 * Hazierarako, mantenurako eta zelulen konponketarako funtseskoa da.
 * Espezialki, arnas aparatuaren gaixotasun zoldeak ohartarezten laguntzen du.
 * Espermaren produkzioan, emakumeen ugalketa zikloa normala izan dadin eta fetoaren hazkuntza normalean laguntzen du.
 * Ikusmenerako funtseskoa da, kataratak, glaukoma, ikusmenaren galera, isutasun krepuskularra... bezalako gaixotasunak ohartarazten baiditu. Konjuntibitisa bezalako infekzio bakterianak gudukatzen laguntzen du.
 * Zelulen zaharketa, minbiziaren agerpena ohartarazten du eta ADNa, bere ekintza mutagenikoaz babesten du.

A bitamina aurkitzen da...
 * Animali erresuman, esnekietan, arrautzaren gorringoan eta arrain gibelaren olioan.
 * Landare guztietan, horitik gorrirazkoak eta berde ilunetan: azenarioan, kalabazan, espinaketan, letxuan, brokolian, Bruselako azetan, tomateetan, frantsesporruetan...
 * Frutetan: meloian, papaian, mangoan...


 * D: D bitamina...**
 * Bitaminaren eginkizun garrantzitsuena, kaltzio eta fosforo maila normal mantentzea da, zeintzuk funtseskoak diren hortzen eta hezurren hazkuntzarako.
 * Heldura eta haziera zelularrean parte hartzen du.
 * Infekzioak ohartarazten laguntzen du.
 * Nerbio eta muskuluen funtzionamenduan paper garrantzitsu bat hartzen du, odoleko kaltzio kopurua ongi mantentzean.

Bitamina honen eskasiak edo faltak hebaintasuna (gehienbat umeetan), osteoporosia, minbizia, artritisa, diabetesa eta arazo kardiobaskularrak eragin ditzake.

D bitamina aurkitzen da...
 * Batez ere animali jatorria duten elikagaietan: esnean, gaztan, arrautzetan, gurinean, arrain gibelaren olioan, arrain koipetsuetan...


 * E: E bitamina...**
 * Antiherdoilkari natural bat da, konposatu toxiko,burdin hastun, droga eta radiazioaren aurrean babesa ematen du.
 * Kataraten agerpena moteldu edo ohartarazten du.
 * Zahartzearen efektuen aurrean organismoa babesten du, eta zahartzearen buruzko efektuez ere babesten du, adibidez, memoria galtzea.
 * Odolaren zirkulazioa zailtzen dituen tapoiak egitea galerazten du. Zirkulazio zailtasuna duten pertsonetan zailtasunak egon ez daitezen laguntzen du.
 * Erreduren orbaindura azkartzen du.
 * Anemiaren aurkako babesa ematen du.
 * Espezie ugaztun batzuen ugalketa normalerako ezinbestekoa da.
 * Minbiziaren aurkako babesa ematen du.

E bitamina aurkitzen da...
 * Sojan, kakahuatean, arrozan, kotoian, kokoan, landare berdeetan, zerealetan eta ogi integralean.

K bitamina aurkitzen da...
 * K: K bitamina...**
 * Odolaren gatzapenean parte hartzen du.
 * Gure organismoan, hezurren formazioa azkartu oi du.
 * Landare berdeetan: espinaka, aza berde, brokoli, letxua, perrexill, frantsesporru... etabarretan.
 * Soja, kanela, kotoi hazi, olibetan...
 * Zereal integral eta gibeletan.


 * URETAN** **DISOLBAGARRIAK**:


 * C: C bitamina...**
 * Ikusmena hobetzen du eta kataratak eta glaukoma ohartarazten ditu.
 * Antiherdoilkaria da, zigarroen ketik babesten gaitu eta kimioterapia eta “radio”ra aurkezten diren pertsonentzat ere erabili oi da bitamina hau.
 * Organismorako txarrak izan daitezkeen bakterio txarren hazkuntza moteltzen du.
 * 2. motako diabetesetik datozten konplikazioak urritzen ditu.
 * Asma eta sinusitisaren aurkako tratamendu antialergiko bezala ere erabili oi da.
 * Azal ingekzioak (ekzemas edo soriasis) ohartarazten edo hobetzen laguntzen du.
 * Erreduren, zaurien herbainduran laguntzen du.
 * Kartilago, hezur eta hortzak berritu eta mantentzen ditu.

C bitamina aurkitzen da...
 * Landareetan. Gehienak frutetan eta barazkietan. C bitaminaren iturri esanguratsuenak, piperrak, azalorea, espinakak, patatak, zitrikoak, platanoa, mangoa, sagarra, piña eta meloiak dira.

C bitaminaren faltak eragin dezake...
 * Aginetan arazoak, azal lehorra, zauri herbaindurak moteldu, sudurrean odola, anemia...

B taldea bitamina askoz osatuta dago: Tiamina edo B1, B2, B3, B6 eta B12. Bakoitzak bere eginkizun eta iturri desberdinak ditu baina orokorrean beren funtzioa hau da:
 * B taldea:**

· Zirkulazioa, ikusmena hobetu. · Nerbioen sisteman, arnasketako atal desberdinetan, azalean, liseriketa aparatua ongi joan dadin lagundu.

B taldeko bitaminak gehienbat aurkitzen dira...


 * Aragian, arrautzan, barazkietan, zerealetan, esnekietan, frutetan eta arrainetan.

BIBLIOGRAFIA: Internet: [|www.zonadiet.com/nutricion/vitaminas.htm]