Haritza

__**Haritza**__  //(Quercus roburra)//  Zuhaitz hauen basoak //hariztiak// dira. Hainbat Haritz mota daude: Haritzak sarritan altzariak eta lur zolak egiteko erabiltzen den zur gogorra dute. //Quercus// azala ardo bonbilentzako tapoiak egiteko erabiltzen da. Espezie hau Mediterraneo Itsasoaren inguruan hazten da, Portugal, Espainia, Aljeria eta Maroko izanik munduan horren ekoizpen handiena dutenak. Europa eta Amerikako haritz espezie batzuk ardoentzako kupelak egiteko erabiltzen dira. Haritz zurien azala lehortu eta medikuntzan erabiltzen da. Haritzen azalak tanino kopuru handia du eta, eta larruak ontzeko erabiltzen da. Ezkurrak irina eta, xigortuak, 'ezkur kafea' egiteko erabiliak izaten dira.
 * Haritz** izena //Quercus// generoko ehunka zuhamuxka eta zuhaitzen izen orokorra da, baita harekin zerikusi handia duten beste genero batzuen espezieena ere, //Lithocarpus//ekoena legez. Generoa ipar hemisferiokoa da, hosto jauskor eta iraunkorreko espeziez osatuta eta Asian eta Amerikan lur hotzetatik tropikoraino hedatuta dago. Haritzen fruituak ezkurrak deitzen dira.
 * Haritz zuria
 * Haritz hungariarra
 * Haritz turkiarra
 * Haritz gorria
 * Gaztaina haritza

//Phytophthora ramorum// onddoak aste gutxitan hil ditzake haritzak. //Ceratocystis fagacearum//ak sortutako gaixotasuna ere (Astigar neerlandarren gaitza eragiten duenaren ahaide hurbila den onddoa), hilgarria da haritz batzuentzako, haritz gorrientzako gehien bat ( haritz zuriek, kutsatzen badira ere, hobeto pairatzen dute gaixotasuna eta, normalean, ez dira hiltzen). Beste arrisku batzuk kakalardo zur zulatzaileak, eta kanpotik igarri ezin den zuhaitz zaharren sustrai usteltzea dira, azken hau sarritan aise bortitz batek zuhaitzak botatzen dituenean bakarrik atzematen da. Lepidoptero askoren larbek haritzen orriak jaten dituzte. Haritza sendotasun eta iraunkortasunaren ikurra da. Haritza Erresuma Batua, Alemania eta Ameriketako Estatu Batuen herri zuhaitza da, baita Euskal Herriaren ikur garrantzitsua; Gernikako juntetxean dagoen haritza Euskal Herriko zuhaitzik ezagunena dela.  

//Izaskun Zarraluki, Ainhoa Ardanaz eta Saioa Musquiz//