Dinosaurua

Dinosaurioak 2. aroko narrasti erraldoiak ziren.Goitriasikoan agertu ziren eta Kreziakoaren bukaeran desagertu. Lurralde beroetan eta ibaien ondoan bizi ziren. Mota txiki batzuen fosilak ere agertu diren arren neurri haundikoak ziren gehienak (20 m luzeera zuten batzuk). Atzeko hanka haurrekoak baino sendoagoak izaten zituen. Bi eta lau hankakoak, urekoak edo lehorrekoak, belarjaleak edo haragijaleak, era guztietarikoak ziren dinosaurioak. Triasikoare bukaeran dinosaurioak bi talde desberdinetan bereizi ziren bere pelbisaren arabera:Ornitschia eta Saurischia. Ornitschiak pelbisa egaztien antzekoa zuten lauhankako belaraleak ziren.Batzuk ez zuten hortzik. Motarik garrantsitsuena Iguanodoia zen. Iguanodoia haurkitu zen lehenbiziko fosila izan zen 1882an Inglaterran. Dinosauri honek 7.5m neurtzen zuen eta 12m luzeera. Atzeko hankak indartsuak zituen eta isats luzea eta sendoa. Iguanodoiak denborarekin eraldatzen oan ziren eta 5 mota desberdin agertu ziren; Estegosaurioa, Ankilosaurioa, Ornotopodoa, Pakizefalosaurioa eta Zeratopsidoa. --Estegosauriak: bizkarrean hezurrezko plakak zituen 2 hilaretan kokatuak defenditzeko erabiltzen zituzten eta agian baita hotz-beroa erregulatzeko. --Ankilosauriak: aurrekoak bezala hezurrezko plakak zituzten baina gorputz osoan banatuak, batzuk plakak begien gainean zituzten.

--Ornotopodoa: 2m luzeera eta 15kg pisatzen zuten. Wyomingen 4 eskeletu haurkitu dira. Oso ondo konserbatuak, azalarekin eta guzti. --Pakizefalosaurioa: Ornitschikoen artean txikienetarikoak ziren. Buruan hadar antzeko hezur 1 zuten eta borrokatzeko erabiltzen zuten. --Zeratopsidoa: 4 hanketan ibiltzen ziren eta buruan 3 adar zituen, bi begientan eta bat sudurrean, 8 m luze eta 12t pisatzen zuten. Taldeka bizi ziren. Saurischiak muskerren antzeko pelbisa zuten haragijale eta belarjaleak ziren. Lepo luzea eta hatzaparrrak haundiak zituzten. 3 taldean banatzen dire: Teropodoak, Prosaupodoak eta Saurepodoak. --Teropodoak: haragijaleak ziren. Ezagunena triranosaurioa da. Tiranosaurioa 18m luzeera, 7t pisatzen zituen eta 20cm-ko hotzak zituen. Belarjaleak baina arinagoak ziren. --Prosaupodoak: Haragijaleak ziren eta buru-hezurra txikia zuten. Lepoa luzea zuten zuhaitz haundietatik hostoak hartzeko, oina haundiak eta hatzapar sendoak zituzten. Hauetariko bat Plateosaurusa zen. 9m luze eta 1.8t pisatzen zuen. --Sauropodoak:Belarjaleak ziren. Tale honetan Brontosaurioak eta Diptodokusak zeuden. Oso haundiak ziren,hau da, 25m luze eta 90t pisatzen zituzten. Lau hanketan ibiltzen ziren, lepoa eta isatxa defentsarako arma gisa erabiltzen zuten.

Ez dakigu zehatz-meatz nola desagertu ziren, baina naturaren aldaketengatik dela estan dute teoria gehienek __//**ITXASO CIRIZA**//__



INFORMAZIO HAU DE MI ENCARTA 2005 ETA ZIENTZIANETETIK HARTU DUT